Ο πόνος στο γόνατο είναι ένα κοινό παράπονο για το οποίο συμβουλεύονται γιατρούς. Τι προκαλεί τον πόνο και πώς μπορείτε να βοηθήσετε τον εαυτό σας όταν εμφανίζεται; Δεν υπάρχει σαφής απάντηση γιατί οι αρθρώσεις του γόνατος μπορεί να υποστούν διαφορετικούς τύπους βλαβών για διαφορετικούς λόγους. Ένας από αυτούς τους λόγους (και πολύ συχνός) είναι η εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας. Σήμερα θα σας πούμε λεπτομερώς για την αρθροπάθεια της άρθρωσης του γόνατος: ποιες είναι οι αιτίες, οι τύποι, τα συμπτώματα και τα σημάδια της, θα μιλήσουμε για μεθόδους θεραπείας και πρόληψης.
Τύποι και αιτίες της νόσου
Η οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του γόνατος ή η γονάρθρωση είναι μια κυρίως μη φλεγμονώδης βλάβη που με την πάροδο του χρόνου οδηγεί σε καταστροφή του αρθρικού χόνδρου, παραμόρφωση του γόνατος και περιορισμένη ελευθερία κινήσεων. Η ασθένεια έχει δύο κύριες μορφές:
- πρωτογενές - εμφανίζεται λόγω συγγενούς ελάττωμα της άρθρωσης.
- δευτερογενής – εμφανίζεται ως αποτέλεσμα άλλων ασθενειών ή τραυματισμών.
Η πρωτογενής μορφή αρχίζει να αναπτύσσεται στην παιδική ή εφηβική ηλικία και προκαλείται από λανθασμένο σχηματισμό των αρθρικών επιφανειών ή των συνδέσμων. Κατά το περπάτημα, μια τέτοια άρθρωση υπόκειται σε φορτίο δυσανάλογο με τις δυνατότητές της, το οποίο οδηγεί σε εκφυλιστικές αλλαγές.
Η ανάπτυξη μιας δευτερογενούς μορφής παθολογίας μπορεί να οδηγήσει σε:
- Τραυματισμοί: κατάγματα των οστών του ποδιού, μώλωπες και εξαρθρήματα του γόνατος, που συνοδεύονται από βλάβες στα οστικά και χόνδρινα μέρη της άρθρωσης και των συνδέσμων της. Σε αυτή την περίπτωση, αναπτύσσεται μετατραυματική αρθροπάθεια της άρθρωσης του γόνατος.
- Επεμβάσεις αφαίρεσης μηνίσκου, καθώς οδηγούν σε διαταραχή της ολοκληρωμένης δομής του γόνατος και γρήγορη φθορά του.
- Το δυσανάλογα υψηλό φορτίο στα πόδια στο οποίο εκτίθενται συχνά οι αθλητές.
- Το υπερβολικό υπερβολικό βάρος προκαλεί επίσης οστεοαρθρίτιδα, καθώς οδηγεί σε υπερβολική πίεση του σωματικού βάρους στον αρθρικό χόνδρο του γόνατος.
- Η αρθρίτιδα είναι μια φλεγμονή των αρθρώσεων. Η μακροχρόνια αρθρίτιδα συνοδεύεται από σχηματισμό υγρού στην κοιλότητα της άρθρωσης και με την πάροδο του χρόνου μπορεί να επιπλέκεται από οστεοαρθρίτιδα.
- Μεταβολικές διαταραχές που οδηγούν στην εναπόθεση αλάτων στις κοιλότητες των αρθρώσεων.
- Άλλοι παράγοντες και ασθένειες που σχετίζονται με κράμπες στους μύες των ποδιών ή στα αιμοφόρα αγγεία μακροπρόθεσμα.
- Αναβλήθηκαν εργασίες.
Η παθολογική διαδικασία μπορεί να είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη. Η μονόπλευρη οστεοαρθρίτιδα (π.χ. του δεξιού γόνατος) είναι πιο πιθανό να αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα τραυματισμού και αμφοτερόπλευρη οστεοαρθρίτιδα λόγω παχυσαρκίας.
Χαρακτηριστικά συμπτώματα
Η οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του γόνατος αναπτύσσεται σταδιακά, μερικές φορές προηγείται μια αρχική φάση που διαρκεί μήνες ή χρόνια, κατά την οποία δεν υπάρχουν εμφανή συμπτώματα (όπως έντονος πόνος και ορατή παραμόρφωση), αλλά κατά καιρούς εμφανίζεται ενόχληση στα γόνατα.
Οι γυναίκες που προσβάλλονται συχνότερα είναι γυναίκες άνω των 40 ετών που είναι υπέρβαρες και υποφέρουν από κιρσούς ως επιβαρυντικό παράγοντα.
Η ανάπτυξη της γονάρθρωσης περνά από διάφορα στάδια:
- Η αρχική φάση μπορεί να διαρκέσει μήνες και μερικές φορές χρόνια. Ένα άτομο υποφέρει τακτικά από πόνο στο γόνατο, ειδικά όταν κάνει τα πρώτα βήματα μετά το πρωινό ξύπνημα και όταν ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες.
- Στο δεύτερο στάδιο, ο πόνος γίνεται πιο έντονος και εμφανίζεται με όλες τις κινήσεις, ο οποίος συνοδεύεται από έναν χαρακτηριστικό ήχο τσακίσματος. Μπορεί να συσσωρευτεί υγρό στην κοιλότητα της άρθρωσης και μπορεί να σημειωθεί αρχόμενη παραμόρφωση κατά την εξέταση. Το εύρος κίνησης στο προσβεβλημένο γόνατο μειώνεται.
- Το τρίτο στάδιο χαρακτηρίζεται από πόνο που δεν υποχωρεί ούτε με ανάπαυση. Συχνά η ενόχληση αυξάνεται πριν αλλάξει ο καιρός. Σε αυτό το σημείο, οι αρθρώσεις έχουν χάσει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία τους: τα πόδια δύσκολα μπορούν να λυγίσουν στην περιοχή των γονάτων ή δεν μπορούν να εκταθούν πλήρως. Το βάδισμα αλλάζει: γίνεται «βάδισμα» ή σε μισολυγισμένα πόδια. Η παραμόρφωση του γόνατος είναι σοβαρή: τα πόδια λυγίζουν και παίρνουν σχήμα Ο ή Χ.
Τα συμπτώματα της μετατραυματικής αρθροπάθειας της άρθρωσης του γόνατος αναπτύσσονται πιο γρήγορα. Ως αποτέλεσμα του τραυματισμού, εμφανίζεται πόνος και πρήξιμο στην περιοχή του γόνατος. Ένας τέτοιος πόνος συνοδεύει συνεχώς ένα άτομο και αυξάνεται μετά τη σωματική δραστηριότητα. Αυτό σταδιακά συνοδεύεται από ένα αίσθημα σφιξίματος και ακαμψίας στο γόνατο. Μερικές φορές με αυτή τη μορφή της νόσου χρειάζονται μόνο μερικοί μήνες από τα πρώτα συμπτώματα έως τις μη αναστρέψιμες αλλαγές.
Θεραπεία της γονάρθρωσης
Η έκταση της θεραπείας εξαρτάται από το στάδιο της νόσου και τη σοβαρότητα της βλάβης. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ασθένεια είναι χρόνια, μπορεί να επιτευχθεί μόνο μακροχρόνια ύφεση (περίοδος ανάπαυσης κατά την οποία οι εκδηλώσεις παθολογίας είναι ελάχιστες ή απουσιάζουν). Εάν ταυτόχρονα είναι δυνατόν να εξαλειφθεί η αιτία της αρθρώσεως της άρθρωσης του γόνατος στα πρώιμα στάδια (π.χ. με μείωση του σωματικού βάρους), είναι δυνατή σχεδόν πλήρης αποκατάσταση.
Στόχοι θεραπείας της γονάρθρωσης:
- εξαλείφει τον πόνο,
- αν είναι δυνατόν, αποκαταστήστε τον κατεστραμμένο χόνδρο και τους συνδέσμους,
- Αυξήστε το εύρος κίνησης στην άρθρωση.
Μέθοδοι θεραπείας:
- φαρμακευτική θεραπεία,
- μασάζ και χειρωνακτική θεραπεία,
- χειρουργική επέμβαση,
- θεραπεία αποκατάστασης (φυσιοθεραπεία, φυσιοθεραπεία και άλλες μέθοδοι).
Μόνο ένας γιατρός μπορεί να επιλέξει τα σωστά φάρμακα. Σε καμία περίπτωση μην τα συνταγογραφήσετε μόνοι σας. Η κύρια δράση τους στοχεύει:
- Εξαλείψτε τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας της άρθρωσης του γόνατος: ανακουφίστε από τον πόνο και τη φλεγμονή. Για το σκοπό αυτό, συνταγογραφούνται κατάλληλα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων ορμονών που εγχέονται στην κοιλότητα της άρθρωσης.
- Βελτίωση της παροχής αίματος στην πληγείσα περιοχή. Παρέχεται από ενεργά συστατικά που ανακουφίζουν τους αγγειακούς σπασμούς και χαλαρώνουν τους μύες.
- Αποκατάσταση του χόνδρινου ιστού. Για το σκοπό αυτό, συνταγογραφούνται φάρμακα που θρέφουν και αποκαθιστούν τον χόνδρο.
Χειροκίνητος χειρισμός και μασάζ ανακουφίζουν από τον πόνο, χαλαρώνουν τους σπαστικούς μύες κοντά στο προσβεβλημένο γόνατο, βοηθούν στην αύξηση του εύρους κίνησης, διορθώνουν τη θέση των οστών και αυξάνουν την κυκλοφορία του αίματος.
Σε περίπτωση προχωρημένης, μη αναστρέψιμης βλάβης, η οστεοαρθρίτιδα γόνατος αντιμετωπίζεται με μια ριζική μέθοδο - προσθετική, δηλαδή την εμφύτευση μιας μεταλλικής πρόθεσης για την αντικατάσταση της κατεστραμμένης άρθρωσης. Αυτή είναι μέχρι στιγμής η μόνη μέθοδος που προσφέρει μια πιθανότητα πλήρους αποκατάστασης. Ωστόσο, οι ενδοπροθέσεις έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής και στη συνέχεια πρέπει να αντικατασταθούν. Δεδομένου ότι το κόστος για τέτοιες επεμβάσεις είναι πολύ υψηλό, αυτή η μέθοδος θεραπείας δεν έχει γίνει ακόμη ευρέως διαδεδομένη.
Η θεραπεία αποκατάστασης περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, άσκηση (ασκήσεις με ειδικά φορτία και εξοπλισμό), φυσιοθεραπεία και θεραπείες spa.
Οι ορθοπεδικές μέθοδοι στοχεύουν στην ανακούφιση από το πονεμένο γόνατο - πρόκειται για μπαστούνια, ορθώσεις κ.λπ. που διευκολύνουν το περπάτημα (χρησιμοποιούνται εάν είναι απαραίτητο).
Υπάρχουν πολλές λαϊκές συνταγές για διάφορες φυτικές αλοιφές και κομπρέσες, φαρμακευτική χολή και θερμαντικούς επιδέσμους από φυσικό μαλλί. Βασικά, το αποτέλεσμα τέτοιων μεθόδων στοχεύει στην ανακούφιση του πόνου και στην εξάλειψη των κύριων συμπτωμάτων.
Μέτρα πρόληψης
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που εμπλέκονται στην πρόληψη της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος:
- Ισορροπημένη διατροφή: Η δίαιτα πρέπει να περιέχει επαρκή ποσότητα πρωτεϊνών, βιταμινών και μικροστοιχείων.
- Καταπολέμηση ενός ανθυγιεινού τρόπου ζωής και εξάλειψη κακών συνηθειών.
- Κανονικοποίηση του βάρους.
- Επαρκής σωματική δραστηριότητα.
- Πρόληψη τραυματισμών κατά τη διάρκεια άθλησης και ανύψωσης βαρέων φορτίων.
Το πιο σημαντικό πράγμα για την ανίχνευση μιας τέτοιας παθολογίας όπως η αρθροπάθεια του γόνατος είναι να μην επιτρέψουμε στην ασθένεια να προχωρήσει, καθώς τα προχωρημένα στάδια της οδηγούν σε αναπηρία. Ωστόσο, εάν κατευθύνετε έγκαιρα όλες τις προσπάθειές σας στη θεραπεία και την πρόληψη - πριν χαθεί ο χρόνος και τα συμπτώματα γίνουν ασήμαντα - υπάρχει πιθανότητα πλήρους ανακούφισης από τη νόσο.